Numer 2 (72) - zima - rok szkolny 2004/2005

wiadomości z KRAJU

CIEKAWOSTKI

Ekolodzy: uwolnić karpia! Kupujcie żywe karpie i wypuszczajcie na wolność - nakłaniają ekolodzy Polaków. Protestują w ten sposób przeciwko niehumanitarnemu traktowaniu tych ryb przed świętami. Klub Gaja akcje „Jeszcze żywy karp” rozpoczął w 33 miastach Polski. Jego prezes Jacek Bożek powiedział, ze ekolodzy nie chcą zmieniać tradycji jedzenia karpia na święta. Chcą jedynie przypomnieć ludziom, ze przewożenie karpi w złych warunkach i zabijanie ich na oczach przechodniów jest niezgodne z ustawa o ochronie zwierząt.

Znowu zatrzęsła się ziemia. Wstrząsy miały sile nieco ponad 3 stopnie w skali Richtera. Poprzednie wstrząsy wystąpiły 30 listopada i 2 grudnia, pierwszy z nich miał sile 4,6 a drugi 3,6 w skali Richtera. Epicentrum w okolicy Czarnego Dunajca.

Postępy w edukacji polskich nastolatków, które poprawiły wyniki w międzynarodowym teście umiejętności, szczególnie w zrozumieniu czytanego tekstu. Badania 15-latkow z 41 krajów pilotowane przez OECD odbyły się poprzednio w 2000 r. Wtedy nasza młodzież wypadła mocno poniżej średniej, 279 punktów przy średniej 500.W zeszłym roku młodzi Polacy zdobyli już 497 pkt, czyli powyżej średniej OECD, która wyniosła 494 pkt. i zajęli 16. miejsce, a w czytaniu ze zrozumieniem 8., wyprzedzając m.in. Francuzów, Niemców, Czechów, Włochów. Nieco gorzej było z testami matematycznymi. Ta znaczna poprawa wynika prawdopodobnie z reformy oświaty i pojawienie się gimnazjum. W poprzednim badaniu testowano uczniów 1. klas szkół ponadpodstawowych, bardzo źle wypadli wtedy uczniowie zawodówek, którzy zdecydowanie zaniżyli polską średnią ocenę.

Miss Polonia, Katarzyna Borowicz odniosła sukces - wchodząc, jako jedyna Europejka, do pierwszej piątki najpiękniejszych kobiet świata w wyborach Miss World 2004, które odbyły się w chińskim Sanya. Katarzyna ma 19 lat, jest studentka kulturoznawstwa w Wyższej Szkole Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwaw Poznaniu.

Wrocław bliżej wszechświata. Nowoczesne „Planetarium dla wszystkich”, czyli miejsce, gdzie będzie można „zgłębiać tajemnice wszechświata”, stanie za 3-4 lata we wrocławskim Parku Szczytnickim. Pawilon z kopułą o średnicy ok. 20 m, pod która znajda się fotele dla ok. 200 widzów, stanie na obrzeżach parku, przy Instytucie Astronomicznym. Sercem planetarium będzie sterowany komputerowo laserowy aparat projekcyjny. Popularyzowana będzie głównie wiedza o powstaniu i budowie wszechświata. Przewidziane sa również projekcje o aktualnych zjawiskach astronomicznych.

Skarb wrocławskich Żydów, zbiór Saravala, światowej rangi kolekcja starych manuskryptów i inkunabułów żydowskich została zwrócona przez Czechów Polsce. Przed wojna zbiór ten był częścią sławnej biblioteki żydowskiego seminarium teologicznego we Wrocławiu. Zrabowany przez hitlerowców, w ostatnim okresie wojny został przez Niemców ukryty w czeskich Sudetach, po wojnie umieszczony w Pradze. Najcenniejsze rękopisy pochodzą z XIII-XVII wieku z północnej Afryki, Bliskiego Wschodu, Włoch, Niemiec, Portugalii i Hiszpanii, a jeden rękopis - powstały przed 1708 r. - z Polski.

Polscy filmowcy nagrodzeni w Chinach. Na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych w chińskim Kantonie nagrody specjalne przyznano Jackowi Blawutowi („Born Dead”) oraz Annie Więckowskiej („Tomek W.”). Drugą co do ważności Nagrodę Jury otrzymała Barbara Pawłowska za film „Dasza”. Grand Prix zakończonego 13 grudnia festiwalu zdobył chiński film „Przedszkole” w reżyserii Zhanga Yiqing. W konkursie zaprezentowano 40 filmów z kilkunastu krajów. Zgodnie z regułą tegorocznej imprezy, wszystkie filmy opowiadały o problemach dzieci i młodzieży. W ramach tegorocznej edycji festiwalu zorganizowano również Dzień Polski, który odbył się 8 grudnia, kiedy to zaprezentowano m.in. dwa filmy Marcela Łozinskiego „89 mm od Europy” oraz „Wszystko może się przytrafić”.

Włamania: w ciągu ostatniego roku włamano się do rodziny lub przyjaciół co trzeciego Polaka - wynika z danych otrzymanych w ramach programu SecurityPoint. Policja twierdzi, że okradziono co 400 mieszkanie. Sondaż potwierdza, ze zaledwie 10% Polaków po włamaniu do ich mieszkań zainstalowało alarm, a tylko 6,5% wstawiło okna antywłamaniowe.

Pomysłowa reklama. W witrynie stoiska mięsnego w Hali Koszyki leża bardzo ponętne wędliny. Na nich duży napis reklamowy: „Jak za Gierka”. Nie wiadomo, czy to dobra reklama. Gierek zaczął sprowadzać polepszacze...

POLITYKA

Kiedy wycofamy się z Iraku? Od polowy lutego służbę w Iraku będzie pełnić 1700 polskich żołnierzy - zdecydował rząd, który skieruje do prezydenta stosowny wniosek o zgodę na ich pobyt w Iraku do końca 2005 r. Dotychczas w polskim kontyngencie w tym kraju służyło 2,5 tys. żołnierzy. Liczebność polskiego kontyngentu w Iraku zmniejszy się do 1700 żołnierzy dopiero w lutym 2005 r., po przeprowadzeniu zaplanowanych na 30 stycznia wyborów w tym kraju. W kraju będzie specjalny 700-osobowy odwód gotowy do przerzucenia do Iraku w ciągu kilku dni w sytuacji zagrożenia na podstawie decyzji dowódcy wielonarodowej dywizji - poinformował Szmajdziński.

Premier Belka odwołał Rafała Nizankowskiego ze stanowiska wiceministra zdrowia. Powodem odwołania był niedawny list wiceministra do komisarza UE ds. zdrowia, stwierdzający, że „nie można ofiarować dobrego zdrowia wszystkim którzy nie chcą być w dobrym zdrowiu i po prostu potrzebują być chorzy, by odgrywać swoje role społeczne; są też ludzie, którzy zostali wyposażeni w źle geny albo zwyczajnie nie maja wystarczająco dużo szczęścia”. Pojecie „zdrowia dla wszystkich” wg Nizankowskiego pachnie „komunistycznym sloganem”. List był odpowiedzią na dokument nowej unijnej strategii zdrowia „Zapewnić zdrowie wszystkim”. Minister zdrowia Marek Balicki powiedział, ze opinia wiceministra jest sprzeczna ze stanowiskiem rządu i mogła wprowadzić w błąd opinię europejską.

Z KALENDARZA

Grudzień '70 – „...świat się dowiedział, nic nie powiedział...” 14 grudnia 1970 roku w Gdańsku i Szczecinie rozpoczęły się manifestacje i strajki przeciw tzw. regulacji cen. Zamieszki trwały ponad tydzień. W ich trakcie milicja i wojsko urządziły prawdziwa rzeź na ulicach Trójmiasta. Strzelano do wszystkich ludzi na ulicach nie tylko manifestujących, ale nawet tych zmierzających do pracy, podróżujących kolejka elektryczna i przypadkowych przechodniów. Winnych nie ukarano do dziś.

Rocznica wprowadzenia Stanu Wojennego w Polsce mija w nocy z 12 na 13 grudnia. Stan Wojenny został wprowadzony w Polsce dwadzieścia trzy lata temu 1981 r. (z soboty na niedziele) dekretem Rady Państwa. Oficjalnie uzasadniano go załamaniem gospodarczym kraju, groźba zamachu stanu i przejęcia władzy przez Solidarność. W latach 90. gen. Jaruzelski stwierdził, że stan wojenny musiał być wprowadzony jako obrona polskiej racji stanu, że względu na naciski władz ZSRR i zagrożenie interwencja wojsk Układu Warszawskiego. Stan wojenny został zawieszony 31 grudnia 1982 r., a 22 lipca 1983 odwołany.

GOSPODARKA

Bankructwo Air Polonia pierwszej polskiej taniej linii lotniczej, było z góry zaplanowane przez część jej udziałowców - tak twierdzi „Gazeta Wyborcza”. Udziałowcy planowali podobno wyprowadzenie majątku do nowej spółki, sprzedanie jej inwestorowi strategicznemu i upadek starej, zadłużonej. Pasażerowie mieli tego nie odczuć, nowa spółka przejęłaby gładko ich obsługę. Straciliby wierzyciele Air Polonia, przede wszystkim porty lotnicze i dostawcy paliwa. Plan jednak nie wypalił, udziałowcy się pokłócili, a inwestor strategiczny w tej sytuacji wycofał się.

W grudniu z warszawskiego Okęcia odleciał do Madrytu pierwszy samolot linii Air Europa. Przewoźnik wystartuje z czterema rejsami w tygodniu. W 2005 r. linia zamierza uruchomić codzienne połączenia. Rocznie Air Europa chce obsługiwać na tej trasie 25 tys. pasażerów. Air Europa to druga co do wielkości hiszpańska linia lotnicza. Nie należy do tzw. tanich przewoźników (bilet na trasie Warszawa-Madryt kosztuje od 755 zł, bez opłat lotniskowych i podatków). - Pasażerowie oczekują przystępnych cen biletów. Ale to nie znaczy: bądź najtańszy na rynku. Ceną na dłuższą metę niewiele się zwojuje - mówi Arino. Air Europa lata m.in. do Paryża, Mediolanu, Tunisu, Argentyny, Brazylii i USA.

Ryanair wchodzi do Polski. Największa europejska tania linia lotnicza Ryanair będzie latała do Polski. Irlandzki przewoźnik chce otworzyć połączenia z kilku polskich miast do Londynu. Ryanair będzie kusił pasażerów w Polsce przede wszystkim niską ceną: za bilet w jedną stronę trzeba będzie zapłacić od 17,99 euro (w tej kwocie są już podatek i opłata lotniskowa). Ryanair ogłosił, że na pewno będzie latał na trasie Wrocław - Londyn. Pierwszy lot zaplanowano na 24 marca o godz. 15.35. Podróżni trafią na lotnisko Stansted oddalone od centrum Londynu o 45 minut jazdy pociągiem lub półtorej godziny autobusem. irlandzka linia traktuje Polskę jako jeden z rynków o największym potencjale i chce zaoferować również połączenia z innych miast.

W lutym na polskim niebie pojawi się kolejna tania linia lotnicza - należąca do Lotu Centralwings. Chce przewieźć w przyszłym roku 800 tys. Pasażerów. Nowości, które powinny przyciągnąć pasażerów do Centralwings, to połączenia z Lizboną, Hanowerem, Norymbergą, Bolonią, Gironą i Katanią. Najtańszy bilet ma kosztować 45 zł plus opłaty lotniskowe. - Naszym atutem będzie również to, że stoi za nami 75 lat doświadczeń LOT. Jesteśmy pewną linią - przekonywał prezes. Od kiedy Air Polonia, pierwsza polska tania linia lotnicza, zawiesiła loty z braku pieniędzy, wiarygodność może stać się jednym z najważniejszych atutów w walce o klienta. Od 1 lutego rejsowe samoloty Centralwings polecą z Warszawy i Krakowa do Londynu (na lotnisko Gatwick); później lotniskiem docelowym dla lotów rejsowych staną się również Katowice. Od ostatniego dnia lutego samoloty tej linii będą również latały do Hanoweru. Loty czarterowe zaplanowano z Wrocławia i Poznania.

Rząd pracuje nad VATem. Rzeczpospolita donosi, ze rząd zamierza od przyszłego roku obniżyć podstawowa stawkę VAT z 22 do 19 procent, i utrzymać stawkę 7 procent na żywność. Celem ma być pobudzenie popytu konsumpcyjnego. Oczywiście - wciąż sa rożne warianty projektu. W każdym razie wygląda, ze podrożeją lekarstwa, artykuły dla dzieci, książki. Stanieją środki czystości, kosmetyki, słodycze.

General Motors zamierza zredukować zatrudnienie w swoich europejskich fabrykach o 12 tys. - ale w Polsce nie tylko nie zredukuje, ale nawet przyjmie 1000 nowych pracowników do rozbudowanej fabryki w Gliwicach.

Kolejarze protestują w Warszawie przed Sejmem. Demonstrujących kilkuset związkowców PKP żądało wypełnienia listopadowych zobowiązań rządu dotyczących przyznania państwowych dotacji dla kolei. W petycji domagają się m.in. zapewnienia w ustawie budżetowej odpowiednich środków finansowych na kolejowe przewozy regionalne i międzywojewódzkie.